Tin tức
Sáng tác
Sinh họat đặc biệt
Bài vở đóng góp
Phim Ảnh
Thư viện
Thông báo
Diễn Đàn
Liên kết
vietorg,com
English   
Danh mục: Thư viện > Âm Nhạc & Giải Trí

Nhấn chuột vào nút Hướng dẫn ở trên để đóng khung này

1) Làm thế nào để đọc những bài khác ?

Để đọc những bài khác, bạn nhấn chuột vào menu màu xanh ờ trên, chọn danh mục bên phải, rồi chọn bài để đọc

2) Làm thế nào để đăng ký website miễn phí cho cộng đồng, hội đòan ? Xin theo nhửng bước sau đây:

a) - Đăng ký một Trương mục hay tài khỏan (Chữ mới, account) Nhấn chuột vàu link ĐĂNG KÝ trên góc phải, khung đăng ký sẽ hiện lên.

b) - Đăng nhập bằng cách nhấn chuột vàu link ĐĂNG NHẬP trên góc phải

c) - Nhấn chuột vào nút ĐĂNG KÝ trên góc trái (nằm cạnh link Danh Sách Hội Đòan)

Xin lưu ý: Chỉ miễn phi cho tổ chức bât vụ lợi mà thôi. Nếu quí vị muốn có một website riêng cho hội đòan, công ty xin liên lạc với Ban Điều Hành vietorg.com

3) Làm thế nào để post bài đọc ?

a) - Để vào bài đọc hoặc những đề mục khác, trước tiên phải làm theo #2a, sau đó liên lạc với Ban Điều Hành (BĐH) vietorg.com hoặc Super Admin User (Người đăng ký trang web cho hội đòan bạn) , cung cấp Account-ID (tên người xử dụng)  để được vào trong danh sách Quản Trị Mạng (Administrators List) .

b) - Sau khi đã trở thành Administrator, bạn đăng nhập vào.

c) - Chọn Menu màu xanh ở trên, chọn danh mục bên phải và nhấn chuỗt vào nút ĐĂNG BÀI MỚi

d) - Khung vào bài sẽ hiện lên, điền hay dán vào: đề tài, nội dung, tóm tắt (khoảng vài hàng) và chọn một hình ành tượng trưng, xong bấm nút "LƯU.  Để đăng những bài víết đã có sẵn, xin COPY & PASTE.

4) Làm thế nào để thay đổi một bài đọc ?

a) Giống như #3 a ở trên

b) Giống như #3 b ở trên

c) Mở bài ra và nhấn chuột vào nút SỬA BÀI NÀY

- Khung vào bài sẽ hiện lên, thay đổi nội dung, tóm tắt và bấm nút LƯU

5) Email:  Bạn bấm nút "EMAIL BÀI NÀY" để nhận hoặc chuyển bài đến email mà bạn điền vào.  

6) GROUP Mail:  Nút này chỉ dành cho Administrator để gởi đến bằng Group Mail.

 

 
Đăng bài mới
Sủa bài này
Email bài này
ĐÀN TRANH – CÂY ĐÀN HỌA LẠI HỒN QUÊ HƯƠNG

 

ĐÀN TRANH – CÂY ĐÀN HỌA LẠI HỒN QUÊ HƯƠNG

 

Related image

Nguyễn Quân - Ngày nay, việc kết hợp các yếu tố trong âm nhạc dân tộc cổ truyền cùng với các yếu tố âm nhạc hiện đại đang là xu hướng được nhiều nghệ sĩ lựa chọn để cho ra đời những sản phẩm âm nhạc độc đáo. Điều này cũng thúc đẩy việc xóa mờ ranh giới giữa các nền âm nhạc trên khắp thế giới. Không chỉ dừng lại ở việc kết hợp các ca khúc với nhau, mà ngày nay các ngôn ngữ, nhạc cụ cũng được đan xen với nhau trong cùng một ca khúc. Và một trong những nhạc cụ cổ truyền dễ mang lại sự ấn tượng sâu sắc cho người nghe khi được kết hợp cùng âm nhạc hiện đại là đàn Tranh, hay còn gọi với cái tên đàn Thập Lục.

I/ Xuất xứ

Đàn Tranh thuộc họ dây, chi gảy có xuất xứ từ cây đàn Sắt của người Trung Hoa. Có thể đàn Tranh được du nhập sang đất Việt từ thời nhà Trần. Qua gần 80 thập kỷ, người Việt Nam đã Việt hóa để cây đàn mang nhiều điểm nhấn phù hợp với văn hóa âm nhạc dân tộc mình.

Nói qua một chút về đàn Sắt (tiền thân đàn Tranh). Đàn Sắt là một loại đàn cổ của người Trung Hoa. Đầu tiên đàn Sắt có 50 dây, sau được làm gọn lại còn 25 dây. Đàn Sắt thường được tấu chung với đàn Cầm (7 dây), một trong những loại nhạc cụ họ dây cổ xưa nhất Trung Hoa. Bạn nghe tên 2 loại đàn này có thấy quen thuộc không nào. Hai chữ Sắt Cầm chính là nằm trong câu hát của bài cổ nhạc Dạ Cổ Hoài Lang mà ADAM Muzic đã từng có bài viết trước đây. Duyên Sắt Cầm ý chỉ sự gắn bó son sắt của vợ chồng.

Image result for Đàn sắt cổ Trung Hoa    Image result for Đàn sắt cổ Trung Hoa

Đàn sắt cổ Trung Hoa         -          Đàn cổ cầm Trung Hoa

“Bao thuở đó đây sum vầy

Duyên sắt cầm đừng lạt phai í a”

II/ Cấu tạo

Thùng đàn:

Đàn tranh có hình hộp dài, thùng đàn/thân đàn dài khoảng 100cm với một đầu lớn và một đầu nhỏ dần. Đầu lớn có chiều ngang 17cm đến 20cm và đầu nhỏ có chiều ngang từ 12cm đến 15cm. Chính cấu tạo này cùng với cách tạo hình chi tiết khác tạo nên sự thanh thoát cho đàn Tranh. Thân đàn Tranh thường được làm bằng gỗ mun, gỗ trắc

Mặt đàn:

Là mặt gỗ cong vòm lên và không liền một khối với thân đàn. Mặt đàn thường làm bằng gỗ cây ngô đồng hoặc gỗ thông. Có quan niệm cho rằng, mặt đàn vòm cong lên là biểu trưng cho bầu trời. Mặt đàn dày khoảng 5mm

Đáy đàn:

Đáy đàn là một mặt phẳng để dễ để trên đùi khi ngồi đất hoặc để trên mặt phẳng khác khi ngồi ghế, đồng thời tạo sự ổn định khi chơi đàn. Đáy đàn thường sẽ được khoét 3 lỗ. Một lỗ ổ đầu to của đàn để thoát âm, và mắc dây đàn. Ở đầu nhỏ có một lỗ nhỏ để treo đàn lên khi không sử dụng và 1 lỗ ở giữa đáy đàn để tiện việc di chuyển. Lỗ giữa này có hình chữ nhật

Đàn tranh Việt Nam

Cầu đàn: Ở đầu to của hộp đàn, chúng ta sẽ thấy một miếng gỗ nhô cao lên, cong ôm sát theo độ vòm của mặt đàn. Đây là cầu đàn. Cầu đàn được đục 16 lỗ nhỏ thẳng hàng để luồn dây đàn qua và giúp cố định dây đàn không bị xô lệch quá nhiều khi được khẩy.

Ngựa đàn: Các bạn nhìn thấy trên mặt đàn có 32 vật thể nhọn hình chữa A. Đó chính là ngựa đàn hay còn gọi là nhạn đàn vì hình dáng như đôi cánh ngạn. 32 ngựa đàn này dùng để gác dây và có thể di chuyển dọc theo mặt đàn để căng chỉnh cao độ của mỗi dây đàn ngay cả trong lúc đàn một cách dễ dàng. Ngựa đàn thường làm bằng gỗ, nhựa hoặc xương, ngà,…

Dây đàn: Dây đàn ngày xưa được tra là loại dây làm bằng tơ. Tra là tiếng gọi xưa của hành động luồn dây, mắc dây vào thân đàn. Ngày nay thi đa số làm bằng dây kim lại như đồng, sắt, inox

Trục đàn: Ở phía đầu nhỏ của đàn tranh, có 1 trục đàn. Trục đàn dùng để căng dây hoặc làm trùng dây/thả dây để tạo các âm sắc khác nhau. Kết hợp cùng sự di chuyển của ngựa đàn/nhạn đàn tạo nên khả năng thiên biến vạn hóa cho đàn Tranh.

Móng gảy đàn:

Móng gảy đàn Tranh

Tuy không là một bộ phận nằm trong cấu tạo của đàn Tranh nhưng nếu thiếu những móng gảy này thì người chơi đàn Tranh khó có được sự uyển chuyển trong việc tạo ra âm thanh và cũng sẽ rất dễ tổn thương ngón tay vì dây đàn rất mỏng, mỏng như cước mà lại được căng cứng.

Móng gảy đàn được đeo ở các ngón tay 1, 2 và 3 bàn tay.

III/ Âm thanh của đàn Tranh

Do các dây được căng rất chắc, đồng thời dây đàn được tạo ra với độ dày rất nhỏ dù là dây dày nhất nên âm thanh của đàn Tranh rất mảnh mai và trong sáng. Ở những nốt cao nhất mà đàn Tranh có thể tạo ra, âm thanh nghe vô cùng réo rắt như tiếng nước chảy và bay bổng như lạc vào chốn thần tiên.

Đàn tranh có một âm vực rất rộng lên đến 3 quãng 8. Điều này là một lợi thế cho Đàn tranh vì âm vực quá rộng nên có thể diễn đạt nhiều cung bật cảm xúc cũng như kiêm nhiều “chức vụ” khi hòa tấu cùng các nhạc cụ khác.

Đàn tranh là một nhạc cụ thể hiện rõ ràng nhất ngũ cung Việt Nam. Đàn Tranh được lên dây theo kiểu cổ nhạc:

Dây  1 là dây Hò tương ứng với nốt Sol 3 (G3) trong nhạc phương Tây. Có khi thấp hơn là Fa 3
Dây 2 là dây Xự tương ứng với La 3 (A3)
Dây 3 là Xang tương ứng với nốt Đô 4 (C4)
Dây 4 là Xê tương ứng với nốt Rê 4 (D4)
Dây 5 là dây Công tương ứng với nốt Mi 4 (E4)
Và cứ theo công thức này mà tăng lên tương ứng với 20 dây còn lại.

Đàn tranh có một đặt điểm là 32 con nhạn đàn xếp thành 2 hàng, chia đàn tranh ra làm 3 phần. Phần gần đầu to của đàn (Dùng tay phải để khẩy), phần giữa và phần gần đầu nhỏ của đàn (dùng tay trái để điều khiển). Và âm thanh 3 phần của đàn này tạo ra không hề giống nhau.

Điển hình lấy ví dụ như mở đầu cho bài Lưu Thủy Trường trong các bản nhạc Bắc thì các bạn sẽ nghe người chơi đàn lướt ngón tay qua một loạt dây đàn tạo nên một chuỗi âm thanh như quyện vào nhau rất mềm mại như một dòng nước chảy. Đó là lý do vì sao gọi là Lưu Thủy Trường. Xin lưu ý là chữ bài và bản ở đây được dùng theo nghĩa một cái khung sườn và người chơi tùy biến trong đó chứ không phải là một bài nhạc cụ thể như cách đặt tên các ca khúc hiện đại.

Khi chơi bài Lưu Thủy Trường thì người chơi sử dụng phần dây đàn nằm gần đầu to của đàn Tranh chứ không dùng 2 phần còn lại. Khi dùng 2 phần còn lại tạo ra âm thanh sẽ nghe rất khó chịu và mất đi sự trong trẻo vốn có của tiếng đàn Tranh. Để dể hình dung các bạn xem video sau:

Sau khi xem xong video thì chắc các bạn đã hình dung ra Lưu Thủy Trường là gì và đặc điểm trong cách chơi của đàn Tranh như thế nào. Lưu Thủy Trường chỉ là 1 trong 6 bài của bản Bắc, ngoài ra còn có các bài của bản Nam, bản Vọng Cổ, v…v… và trong mỗi bản lại chia ra nhiều bài khác nhau. Từ đó có cách lên dây khác nhau. Sau đây là một vài cách lên dây của các bản căn bản:

Dây Bắc, Quảng: Sol – La – Do – Re – Mi – Sol

Dây Đảo: Sol – La – Do – Re – Fa- Sol

Dây Nam Ai, Xuân: Sol – Si – Do – Re – Fa- Sol

Dây Vọng cổ: Sol – Si – Do – Re – Mi – Sol

Sa Mạc: Sol – Si – Do – Re – Fa- Sol

Tây Nguyên: Sol – Si – Do – Re – Fa# – Sol

IV/ Kỹ thuật chơi đàn Tranh

Nói như ở phần trên thì không có nghĩa là tay trái, gần khu vực đầu nhỏ của đàn là vô tác dụng. Nếu như tay phải dùng để tạo ra các âm thanh chính thì tay trái dùng để tạo ra các kỹ thuật nhằm tăng sự phong phú cho tiếng đàn khi phát ra.

Chặn: Tay trái có thể chặn trên đầu các con nhạn làm cho dây đàn hơi khựng lại, tạo ra âm thanh khá giống đàn bầu.

Móc: Vì mỗi nốt nhạc chia ra 1 dây nhất định tương tự như các phím đàn piano, nên đàn tranh có thể hoàn toàn tạo ra các hợp âm và đồng thời vẫn chơi được các nốt riêng lẻ. Lúc này tay phải vẫn chơi các nốt theo giai điệu còn tay trái có thể dùng các ngón tay móc các dây đàn gần như cùng lúc để tạo ra các hợp âm.

Nhấn: Nếu đã có thể tạo ra hợp âm thì hoàn toàn có thể chơi được tân nhạc. Nhưng theo ngũ cung Việt Nam thì lại không có nốt Si. Lúc này dùng ngón tay ở tay trái nhân xuống dây nốt La và tay phải khẩy vào dây La này thì chúng ta có nốt Si. Và có nốt Mi nhưng không có nốt Fa thì chúng ta “xài ké” dây Mi và nhấn xuống bằng tay trái, chúng ta có nốt Fa.

V/ Các loại đàn tương tự như đàn Tranh

Đàn Gayageum Hàn Quốc

Đàn Koto của Nhật Bản

Và để kết bài, mời các bạn thưởng thức các sản phẩm âm nhạc có sự hiện diện của âm thanh kỳ diệu của đàn Tranh nhé.

Còn Thương Rau Đắng Mọc Sau Hè

Nguyễn Đăng Thảo trình tấu đàn tranh Bài "Lý Nựa Ô (Bắc)"


Nguyễn Đăng Thảo đàn tranh bản "Xuân Này Con Không Về"

Đăng Thảo trình tấu đàn tranh bản nhạc "Lòng Mẹ"


 
 

Bản nhạc "Lưu Thuỷ Hành Vân" do Đăng Thảo trình bày


 

VI/ Tạm kết

Các bạn thấy đấy, thực sự đàn tranh với số dây là 16, số nhạn là 32 và rất nhiều kỹ thuật chơi đàn đã biến đàn Tranh trở thành cây đàn có sức ảnh hưởng rất lớn trong dòng chảy âm nhạc. Từ các buổi đờn ca tài tử dân dã đến các buổi nhạc lễ long trọng. Đàn Tranh đều có một vị thế riêng không lẫn được với loại đàn nào từ âm thanh đến dáng hình đầy hoài niệm của nó.

Và sự kết hợp đàn Tranh vào dòng chảy âm nhạc hiện đại đã xóa nhòa ranh giới âm nhạc của các nền văn hóa đồng thời nâng niu nhau cho ra đời những sản phẩm âm nhạc đột phá.

Nếu có dịp, các bạn hãy đến tham gia các buổi hòa nhạc với dàn nhạc dân tộc có đàn tranh để thưởng thức hết cái hay, cái kỳ ảo của đàn Tranh nhé. Cảm ơn các bạn đã quan tâm bài viết.


Tác giả: Quân Nguyễn
http://adammuzic.vn

 

Posted: 16/12/2018 #views:
 Để lại lời bình:
Tác gỉa:
Email:
Lời bình:
 
Đăng lên

Lời bình:

Chỉnh sửa danh mục
 Âm Nhạc & Giải Trí (45)Trở lại phần chính
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         

Bài trong trang số: 1
  ĐÀN TRANH – CÂY ĐÀN HỌA LẠI HỒN QUÊ HƯƠNG - 12/16/2018

Nguyễn Quân - Ngày nay, việc kết hợp các yếu tố trong âm nhạc dân tộc cổ truyền cùng với các yếu tố âm nhạc hiện đại đang là xu hướng được nhiều nghệ sĩ lựa chọn để cho ra đời những sản phẩm âm nhạc độc đáo.

Đọc thêm…
  NGHE LẠI BẢN GỐC TUYỆT ĐẸP: CHUYỆN TÌNH CÂY VĨ CẦM NGÂN LÊN GẮN VỚI CON TÀU ĐỊNH MỆNH TITANIC - 10/05/2018

Tịnh Tâm – Hà Phương (ĐKN) - Nhắc tới Titanic người đời có thể cảm thấy đau nhói con tim. Con tàu định mệnh chìm xuống đại dương mang theo biết bao nhiêu cuộc đời, bao nhiêu số phận. Trong đó là một câu chuyện tình của vị nhạc trưởng dàn nhạc cùng tiếng Violin cho bản nhạc cuối cùng.

Đọc thêm…
  ĐÀN BẦU: LINH HỒN DÂN TỘC VIỆT - 09/29/2018

Chân Mỹ Phương - Trải qua hàng nghìn năm để hai chữ “Việt Nam” hiên ngang vang trên địa cầu. Trải qua hàng triệu năm để “linh hồn Việt Nam” thấm đẫm vào từng dòng máu, tấc đất.

Đọc thêm…
  NGHE LẠI KHÚC NGHÊ THƯỜNG TRÊN CUNG QUẢNG HÀN: CHỈ TRÊN TRỜI MỚI CÓ, NHÂN GIAN CÓ THỂ MẤY LẦN NGHE ? - 09/21/2018

Hoàng Lâm (ĐKN) - “Khúc Nghê thường” còn có tên gọi đầy đủ là “Nghê thường vũ y khúc” hay “Nghê thường vũ y vũ”, gọi tắt là Nghê thường. Ở nước ta, “Khúc Nghê thường” được nhiều người biết đến qua tác phẩm “Thiên Thai” của nhạc sĩ Văn Cao.

Đọc thêm…
  ĐÀN T’RƯNG, TIẾNG HÁT ĐẠI NGÀN - 09/15/2018

Nguyễn Tường Quân - Trong kho tàng nhạc cụ dân tộc đồ sộ của người Việt Nam, có một loại nhạc cụ mà âm thanh của nó phát ra nghe réo rắc như tiếng nước róc rách trong khe suối trong.

Đọc thêm…
  TƯỞNG NHỚ NGUYỄN VĂN ĐÔNG - 02/27/2018

Hoàng Lan Chi - Hoàng Lan Chi vừa được tin một trong vài nhạc sĩ mà tôi yêu quý đã từ giã cõi trần  vào ngày 26/2/2018 ( VN): Cựu Đại Tá NS Nguyễn Văn Đông. Ns Nguyễn Văn Đông là tác giả của nhạc phẩm nổi tiếng “Chiều Mưa Biên Giới”.

Đọc thêm…
  VŨ THÀNH, NGƯỜI NHẠC SĨ TUYỆT VỜI - 01/13/2018

Vietnet.ca - Nhạc sĩ Vũ Thành tên khai sinh là Vũ Thành, sanh năm 1926 tại Hà Nội. Trước năm 1954, nhạc sĩ Vũ Thành là công chức, và là nhạc trưởng trong ban nhạc “Việt Nhạc” của đài phát thanh Hà Nội. Chính thời kỳ nầy nhạc của Vũ Thành được hát nhiều nhất.

Đọc thêm…
  GIỜ ĐÃ LÀ MÙA ĐÔNG, HÃY NGHE NHẠC VN VỀ MÙA ĐÔNG - 01/06/2018

Vietnet.ca - Từ xưa đến giờ, dân Miền Nam chưa bao giờ biết đến mùa đông, bất quá chỉ là trong tháng Chạp Âm Lịch, tại Sài Gòn, với "gió bấc", nhiệt độ chỉ vào khoảng 19 hay 20 độ C, thì đã thấy thanh niên nam nữ khoát "áo len", nên cho đó là "mùa Đông"!

Đọc thêm…
  ĂN TẾT TÂY, NGHE NHẠC TÂY - 01/01/2018

Bình Đức (Vietnet.ca) – Những năm cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960, khi tôi còn là một học trò lớn, cứ mỗi cuối tuần thường vặn đài  Phát Thanh Sài Gòn,  nghe chương trình nhạc ngọai Quốc do thính giả yêu cầu.

Đọc thêm…
  TIẾNG HÁT TRONG MÙA ĐÔNG - 12/23/2017

Vietnet.ca - Cuối tháng 11 dương lịch, các địa phương ở xứ Bắc Mỹ cũng như ở các nước Bắc Âu, đã thấy tuyết phủ dầy trên mặt đất. Thời tiết đã ẩn hiện nhiệt độ (âm) dưới 0 độ. Sang đến giữa tháng 12, mặt nước trên ao hồ đã đóng thành băng, nhiệt độ âm,...

Đọc thêm…

Xếp Theo Loại:

Xếp theo thời gian:

Webmaster: copywright @ 2015 viettorg.com

Online: 25Canada: 1 Netherlands: 16 United States: 8 
 Vài nét vềCộng Đồng & Hộì ĐòanHướng DẫnĐiều Lệ
 Vietorg.comTrương mụcXử dụng trang mạng
 Đăng Nhập
 Đăng Xuất